Cultuurhistorische waarde Buggenumseveld

 

Buggenumerveld is één van de mooiste min of meer oorspronkelijke rivierlandschappen in Midden-Limburg. Door het beeldbepalende open veld en de lager gelegen graslanden ontstaat een beeld voor de bezoeker dat als uniek en waardevol wordt ervaren.

De historische dorpssetting van de dorpen Buggenum en Neer versterken dit beeld. De eenzijdige bebouwing parallel langs de Maas kenmerkt het historische kern van Buggenum. Ook de kleine straatjes dragen bij aan dit beeld. In Neer is het wat groter opgezet. Direct gelegen naast de Neerbeek liggen de oudere karakteristieke woningen van de “oude” tijd. Met veel bezienswaardigheden. Zo is er de Friedesse molen, dit is een watermolen die vroeger werd gebruikt om meel te malen. Ook de Sjans van Near is een parade paardje voor de omgeving. Deze bezienswaardigheid wordt momenteel in zijn oude karakter gerestaureerd. Dit om te laten zien wat het gebied te bieden heeft op het gebied van cultuurhistorie. De bewoners voelen zich verbonden met deze bijzondere plek, en dat moet zo blijven. Maar ook recreanten zijn onder de indruk van dit fraaie landschap.

Er heeft nog niet zo lang geleden voor een groot deel van het gebied een administratieve ruilverkaveling plaatsgevonden (RAK Buggenumse veld). Ruilverkaveling Neer werd afgerond in 1965. Daarom is de landbouwstructuur goed te noemen met relatief grote percelen. Vooral op het Buggenumse veld komt vanouds grondgebonden landbouw voor met hoofdzakelijk akkerbouw. In laaggelegen gronden langs de Maas komt ook grasland voor.

Landschappelijk zijn vooral de open velden, met als bijzonder waardevol het veld van Buggenum, van groot belang. Daarnaast is er ook in het verdere bebouwings- en wegenpatroon nog veel zichtbaar van de cultuurhistorie en liggen er binnen het gebied ook belangrijke archeologische waarden, o.a. een boerenschans en een Romeinse villa en resten van een belangrijke Romeinse weg.

De kernen Neer en Buggenum hebben een karakteristieke dorpsrand, waarin de historie nog duidelijk herkenbaar is. Ook de diep ingesneden beekdalen van de Haelensebeek en de Neerbeek zijn landschappelijk fraai. Alle bovengenoemde landschappelijke waarden geven dit gebied haar eigen unieke karakter en zijn zeer de moeite waard om te behouden.

Het gebied bestaat voornamelijk uit akkerbouw. Onder akkerbouw verstaan we; Grootschalig open veldgebieden met overhoeken, akkerranden en bermen, voornamelijk in gebruik als bouwland. Ze zijn door hun openheid en voedselaanbod van betekenis voor specifieke akkervogels en zoogdieren. Aan de oostzijde van het gebied bevinden zich enkele weilanden, hieronder verstaan we; Open landschappen op relatief natte bodems, voornamelijk in gebruik als grasland. Deze gebieden zijn vooral voor betekenis voor weidevogels.

Er is bewust gekozen om het open veld te behouden. Dit mede omdat dit gebied uniek is in Nederland. Dit open karakter moet een herkenning zijn voor het gebied. Uit vooronderzoeken van de geschiedenis is gebleken dat midden door het gebied een Romeinse weg ligt. Deze is nog goed te zien in het landschap. Deze weg doorkruist en het gehele gebied van noord naar zuid.